Kultura zmienia się dynamicznie

To zaskakujące, na jak wielu płaszczyznach i poziomach można rozpatrywać kulturę jako zjawisko. Możemy zabrać się do analizy kultury Azji lub zawęzić obszar poszukiwań do kultury obiadowej studentów medycyny z Mexico City w latach ’50 XX wieku. Kiedy któryś z naszych znajomych postanowi w negatywny sposób wyłamać się z ogólnie przyjętego w naszej społeczności kanonu kulturowego, jesteśmy w stanie powiedzieć o nim, że jest „niekulturalny”. Choć, tak naprawdę, posiada on kulturę, lecz zgoła odmienną.

Przed wyjazdem w podróż serdecznie polecam wszystkim adeptom sztuki podróżowania zapoznanie się ze standardami kultury panującymi w miejscu, do którego się wybierają. Bardzo to ułatwia komunikację i zrozumienie tubylców, choć każdy z nich w tym morzu kultury jest osobną kroplą, która przez pryzmat swojego istnienia może te standardy nieco inaczej stosować. Wszyscy jesteśmy takimi kroplami, stąd spotkanie innego człowieka jest jak wkraczanie na inną planetę, na którą wcześniej wysłaliśmy sondę. Coś wiemy, ale nie posiadamy pełnej informacji. W związku z tym możemy się spodziewać, że nic złego nam się nie przytrafi, ale możemy zostać zaskoczeni. Stąd pamiętajcie o teoretycznym przygotowaniu i eksploracji z szacunkiem do wnętrza drugiej osoby lub społeczności. Takt i delikatność oraz żywe, autentyczne zainteresowanie otwiera wiele drzwi, do których w przeciwnym wypadku nie mielibyśmy wstępu.

Taka postawa pozwoliła mi na nawiązanie znajomości z wieloma różnymi osobami z najdalszych zakątków świata. Nie jestem ekspertem w dziedzinie kultury, nawet polskiej, ale podstawowa znajomość pewnych reguł, które panują w innych krajach ułatwiła mi pierwszy kontakt. Po przełamaniu lodów niektóre osoby otwierały się przede mną, za co jestem im wdzięczna. Czułam się wtedy wyróżniona, ponieważ nie wszystkie tematy są łatwe i przyjemne, a czasem okrucieństwo świata bywa straszne. W takich momentach kultura powstrzymuje mnie od zadawania dalszych pytań. Nie naciskam. Często osoby, z którymi rozmawiam, chcą mówić dalej. Wierzą, że w ten sposób kultura, w której się wychowali, stanie się dla mnie bardziej zrozumiała i czytelna. Po wysłuchaniu ich historii moje postrzeganie ich świata zazwyczaj się zmienia. Nie wszystko można wyczytać w książkach, ale na ich fundamencie i wrażliwości kulturowej można budować dalszą, pogłębioną wiedzę – a ta na pewno zaprocentuje.